Uwaga

BIBLIOGRAFIA 


Zbiory opowiadań:

 

Středověk (Średniowiecze) (Sfinga 1995)

Debiut autora, piętnaście opowiadań i wiersz. Dominującym uczuciem, jakie ogrania czytelnika przy tym zbiorze jest niepewność. Proza pełna symboli i niebanalnych obrazów poetyckich.

 

Boží lano (Lina Boża) (Vetus Via 1998)

Zbiór trzech dłuższych opowiadań na czterdziestu stronach. Bolesne wspomnienia, poetyka zapadłych knajp i samotności, peryferie miast robotniczych, podróże do Stanów Zjednoczonych, Toronto, Sajgonu i ciągle ten sam samotny narrator, który nie potrafi uciec sam przed sobą. Tytuł pochodzi od stwierdzenia pewnego wspinacza wysokogórskiego, którego pasją było zdobywanie trudnych, przewieszonych partii skał bez liny asekurującej. Potem ze śmiechem furiata opowiadał kolegom w knajpie, że wisi na linie bożej.

 

Jan Balaban

 

 

Prázdniny (Wakacje) (Host 1998, 2007 wydanie z audiobookiem -czyta autor)

Zbiór szesnastu krótkich opowiadań, przez wielu czytelników uważany za najlepsze dzieło Balabána. Zwykli ludzie ukazani w przełomowych sytuacjach życia, przeważnie krytycznych, spotykamy tu uzależnionych od alkoholu, rozwiedzionych, zdradzanych, opuszczonych, rozczarowanych. Brutalnie bolesne i bardzo prawdziwe historie, które dzięki temu są bliskie każdemu czytelnikowi.

Jan Balaban


Jan Balaban

 

Možná že odcházíme (Możliwe, że odchodzimy) ( Host 2004, 2007)

Zbiór dwudziestu opowiadań, który przyniósł popularność autorowi, najbardziej doceniony przez czeską krytykę. Balabán opowiada w nim historie osób, których dotychczasowe życie staje pod znakiem zapytania i otwiera się przed nimi nowy, nieznany świat. Zbiór otrzymał najważniejszą czeską nagrodę literacką Magnesia Litera w kategorii Proza Roku 2005, został Książką Roku 2004 w rankingu najpopularniejszego czeskiego dziennika Lidové Noviny i był nominowany do Literackiej Nagrody państwowej 2004. We wrześniu 2011 został Książką Dziesięciolecia w konkursie organizowanym przez Magnesia Litera, w jury było ponad 100 ekspertów: dziennikarzy, pisarzy, wydawców, pedagogów. Balabán opowiada w nim historie osób, których dotychczasowe życie staje pod znakiem zapytania i otwiera się przed nimi nowy, nieznany świat.

Jan Balaban

 

Jsme tady - Příběh v deseti povídkách (Jesteśmy tu- historia w dziesięciu opowiadaniach)(Host 2006)

Zbiór tylko na pozór osobnych opowiadań, właściwie trafniejszym jego określeniem byłaby „nowela w opowiadaniach”. Dokładna introspekcja głównych bohaterów, często ogarniętych smutkiem lub melancholią, ludzi postawionych przed trudnymi wyborami, ukazanych w momentach kiedy mogą popatrzeć na siebie z dystansem i zrobić milowy krok, który odmieni ich życie. Jak zwykle autor wybiera środowiska i postaci bardzo realistyczne, co sprawia, że czytelnik łatwo utożsamia się z bohaterami.

JanBalaban.pl

 

Powieści:

 

Černý beran (Czarny baran) (Host, 2000)

Dłuższy utwór prozatorski, gdzie przeplatają się różne czasy i przestrzenie, postacie i sytuacje, nie zaburza to jednak w żaden sposób czytelności w odbiorze. Tym razem Balabán opisuje nie krótką chwilę w życiu bohaterów, ale dłuższy okres. To historia mężczyzny w średnim wieku opowiedziana przez pryzmat losów jego bliskich, znajdziemy tu problemy w partnerstwie, problemy alkoholowe, emigrację, szaleństwo. W książce zawarte są też dwa niezależne teksty, w tym piękna bajka o Indianinie, który odchodzi w góry, aby zabrać ze swojej wioski głód. Niewesołe historie z Czarnego Barana rozjaśnia alegoria że zbawieniem jest życie dla drugiego człowieka.

janbalaban.pl

 

Kudy šel anděl (Którędy szedł anioł) (Vetus Via 2003, Host 2005)

Historia Martina Vrány, dorastającego na ostrawskim blokowisku w latach siedemdziesiątych. W szarym mieście pełnym obskurnych spelun główny bohater przeżywa miłość i chce mieć nadzieję, na lepsze jutro, jednak coraz bardziej ogrania go uczucie, że właściwie nigdzie nie jest u siebie, nie pasuje do swojej rodziny, miasta w którym żyje. Tu również autor udowadnia, że potrafi przedstawić w niezwykły sposób na pierwszy rzut oka banalne wydarzenia.


Jan Balaban


Jan Balaban

 

Zeptej se táty (Zapytaj taty) (pośmiertnie- Host 2010)

Powieść, „która zabiła Jana Balabána“. Autor opowiada w niej historię śmierci ojca, stosunek do niej jego dzieci, trudne sytuacje z okresu minionego reżimu komunistycznego. Książka jest pełna symboli i bólu, sam autor dokończywszy ją zmarł dokładnie w piątą różnice śmierci swojego ojca, który jest prototypem bohatera powieści. Powieść otrzymała nagrodę Magnesia Litera w kategorii Książka Roku 2010 oraz tytuł Książki Roku 2010 tygodnika Respekt i dziennika Lidové Noviny.

 

Jan Balaban

 


Scenariusz komiksu:

 

Srdce draka (Serce smoka) (Aluze 2001)

rysunki: Hana Puchová

Komiks literacki, gotycki western, do pełnej przemocy i zdegenerowanych stworzeń wioski przybywa pielgrzym, którego posłannictwem jest niesienie Księgi. Komiks ukazał się w niewielkim nakładzie i jest prawdziwym rarytasem wydawniczym ze względu na niebanalną niekomiksową treść i oryginalną szatę graficzną.

Jan BAlaban

 

 

Sztuka teatralna:

 

Bezruč?! (z Ivanem Motýlem) (Větrné mlýny 2009)

Sztuka, którą Jan Balabán napisał z poetą i publicystą Ivanem Motýlem. Głównym bohaterem dramatu jest śląski poeta Petr Bezruč, autor m. in. słynnych „Pieśni Sląskich” tu występujący pod prawdziwym nazwiskiem- Vladimír Vašek. Autorzy podchodzą do jego życia i twórczości z dystansem i przymrużeniem oka- nieśmiały urzędnik zamienia się pod wpływem miłości do oberżystki w pełnego inwencji i odwagi twórczej poetę, jednak niedługo po tym staje się propagandystą komunistycznym a jego talent gaśnie. Sztuka byłą przeniesiona na deski teatru, grano ją także w Polsce.

JanBalaban

 

 


Dzieła zebrane:


Wydawnictwo HOST z Brna zajęło się opracowaniem Dzieł zebranych Jana Balabána.

Kolejno ukazały się tomy:

Povídky (Opowiadania) (Host 2010)

W tomie znajdziemy opowiadania ze zbiorów: Středověk ,Prázdniny ,Možná že odcházíme

Jsme tady oraz kilka opowiadań dotąd niepublikowanych.

 

Jan Balaban


Romány a novely (Powieści i nowele) (Host 2011)

W tomie znajdziemy dłuższe prozy autora: Boží lano, Černý beran, Kudy šel anděl i Zeptej se táty

Jan Balaban

 


  1. Publicistika (Publicystyka)
    (Host 2011)

W książce znajdziemy cieszące się dużą popularnością w Czechach artykuły pisane w latach 2008-2010 do tygodnika Respekt oraz liczne wywiady i bogate recenzje dzieł z dziedziny plastyki.

Jan Balaban